7. Rząd dusz – śladami ludzi pióra

Cel ogólny zajęć

Przybliżenie oraz utrwalenie wiadomości o ludziach pióra, ich wpływie na społeczeństwo oraz roli literatury w dziejach narodu.

Czas trwania

Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF

07-rzad-dusz-sladami-ludzi-piora.pdf

Rząd dusz – śladami ludzi pióra

Autor: Maria Bryzgalska, Małgorzata Langier


ADRESAT ZAJĘĆ:

Uczennice i uczniowie klas VII i VIII szkoły podstawowej oraz liceum ogólnokształcącego


CZAS TRWANIA:

1 godz. w szkole + 2 godz. na cmentarzu


ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:

Podręcznik, ilustracje, fragmenty utworów literackich, plan cmentarza.


SŁOWA KLUCZOWE:

Literatura, poezja, powieść, nowela, Młoda Polska, romantyzm, pozytywizm, dwudziestolecie międzywojenne.



CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przypomnienie roli literatury w podtrzymywaniu tożsamości narodowej oraz poznanie sylwetek wybitnych polskich pisarzy i poetów.

Cele szczegółowe:

  • Wymienienie nazwisk pisarzy i poetów spoczywających na Powązkach.
  • Przyporządkowanie twórców do odpowiednich epok literackich.
  • Wyjaśnienie pojęcia „rząd dusz” w kontekście literatury polskiej.
  • Umiejętność posługiwania się planem cmentarza.


PRZEBIEG ZAJĘĆ


CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Wprowadzenie do tematu: rola literatury w życiu narodu (szczególnie w czasach zaborów).
  2. Przypomnienie sylwetek twórców, których groby zostaną odwiedzone.
  3. Przygotowanie do wyjścia: podział na grupy, przydzielenie biogramów i fragmentów utworów do odczytania.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wejście bramą św. Honoraty.
  2. Spacer Aleją Zasłużonych i alejami bocznymi, odszukiwanie grobów.
  3. Prezentacja biogramów przez uczniów oraz odczytywanie krótkich fragmentów utworów przy grobach twórców.
  4. Zapalenie zniczy jako symbol pamięci.


POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Władysław Stanisław Reymont (1867–1925)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-5

Pisarz, prozaik, nowelista. Laureat Nagrody Nobla w 1924 roku za powieść „Chłopi”. Autor „Ziemi obiecanej”. Jego serce zamurowano w filarze kościoła św. Krzyża.

Bolesław Prus (1847–1912)

LOKALIZACJA: KWATERA 209-1-4-6

Właśc. Aleksander Głowacki. Czołowy przedstawiciel pozytywizmu, autor „Lalki” i „Faraona”. Kronikarz Warszawy, społecznik, twórca postaci Stanisława Wokulskiego.LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-48

Leopold Staff (1878–1957)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-48

Poeta „trzech pokoleń” (tworzył w Młodej Polsce, dwudziestoleciu i po wojnie). Tłumacz, eseista. Patronował grupie poetyckiej Skamander.

Maria Dąbrowska (1889–1965)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-105

Powieściopisarka, eseistka, autorka sagi „Noce i dnie”. Jej twórczość obejmuje ważne analizy psychologiczne i społeczne polskiej inteligencji.

Maria Rodziewiczówna (1863–1944)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 27

Pisarka, autorka popularnych powieści o tematyce ziemiańskiej i patriotycznej (m.in. „Dewajtis”, „Lato leśnych ludzi”). Krzewiła kult pracy i tradycji.

Artur Oppman „Or-Ot” (1867–1931)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-7

Poeta, varsavianista, piewca Starego Miasta. Autor „Legend warszawskich”. W jego domu bywała elita literacka epoki, m.in. Prus i Żeromski.

Stanisław Jachowicz (1796–1857)

LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA 27/28

Pedagog, poeta, pionier literatury dla dzieci. Autor słynnych bajek i powiastek, w tym wiersza „Chory kotek” („Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku…”).

Jadwiga Łuszczewska „Deotyma” (1834–1908)

LOKALIZACJA: KWATERA 65-1-14/15

Poetka i powieściopisarka, słynęła z improwizacji poetyckich. Autorka powieści historycznej „Panienka z okienka”. Prowadziła znany salon literacki.

Kazimierz Wierzyński (1894–1969)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-136

Poeta, współzałożyciel grupy Skamander. Zdobył złoty medal w konkursie literackim na Igrzyskach Olimpijskich w 1928 r. za tom „Laur olimpijski”.

Krzysztof Kamil Baczyński (1921–1944)

LOKALIZACJA: KWATERA WOJSKOWA A22-5-24

Poeta pokolenia Kolumbów, żołnierz Armii Krajowej. Zginął w 4. dniu Powstania Warszawskiego. Jego twórczość łączy katastrofizm z liryzmem.



PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Przygotuj prezentację multimedialną o wybranym twórcy pochowanym na Powązkach lub naucz się na pamięć wybranego wiersza poety spoczywającego na tym cmentarzu.