– 42 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ

przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o polskich malarzach pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF

pobierz

Przez Monachium i Paryż – na karty historii sztuki. Polscy malarze XIX i XX wieku

Lekcja pod patronatem Fundacji PKO Banku Polskiego

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie i uczennice szkoły podstawowej oraz liceum

METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny, pogadanka z uczennicami i uczniami, spacer po cmentarzu Stare Powązki.

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, ilustracje przedstawiające omawiane postaci i ich dzieła.

SŁOWA KLUCZOWE:
Malarstwo, Młoda Polska, impresjonizm, symbolizm, awangarda, szkoła monachijska, kapizmy.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o polskich malarzach pochowanych na Cmentarzu Stare Powązki.

Cele szczegółowe:

Poznanie głównych nurtów w sztuce polskiej XIX i XX wieku (akademizm, impresjonizm, symbolizm, awangarda).
Zrozumienie wpływu historii (rozbiory, powstania, wojny) na twórczość artystów.
Zapoznanie z sylwetkami wybitnych twórców, którzy kształcili się w Monachium, Paryżu i Petersburgu, a spoczęli w Warszawie.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: WSTĘP HISTORYCZNY

Wprowadzenie do historii sztuki polskiej przełomu wieków. Omówienie dominacji stylu akademickiego w XIX wieku (szkoły w Monachium, Wiedniu, Petersburgu) oraz zwrotu ku Paryżowi pod koniec stulecia (impresjonizm, symbolizm). Przedstawienie ewolucji w XX wieku: od kapistów po awangardę i teatr plastyczny.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

Odwiedziny grobów wybitnych malarzy, grafików i ilustratorów, których twórczość kształtowała polską kulturę.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Henryk Siemiradzki (1843–1902)

LOKALIZACJA: KWATERA 67-6-1/2 (GRÓB SYMBOLICZNY)

Mistrz akademizmu, słynący z monumentalnych scen antycznych i biblijnych („Pochodnie Nerona”). Większość życia spędził w Rzymie. Jego kurtyny do dziś zdobią teatry w Krakowie i we Lwowie. Pochowany na Skałce w Krakowie.

Władysław Skoczylas (1883–1934)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-15

Grafik, malarz, twórca polskiej szkoły drzeworytu. Jego prace („skoczylasiki”) inspirowane były folklorem góralskim i historią o zbójnikach. Charakterystyczny styl („grzebyk Skoczylasa”) stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Władysław Podkowiński (1866–1895)

LOKALIZACJA: KWATERA 22-3-30

Prekursor impresjonizmu w Polsce. Autor słynnego i skandalizującego obrazu „Szał uniesień”, który pociął nożem podczas wystawy w Zachęcie. Zmarł przedwcześnie w wieku 29 lat.

Piotr Potworowski (1898–1962)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-115/117

Malarz, kapista (członek Komitetu Paryskiego). Po II wojnie światowej tworzył w Anglii, wrócił do Polski w 1958 roku. Jego malarstwo ewoluowało w stronę abstrakcji, skupiając się na kolorze i świetle.

Franciszek Kostrzewski (1826–1911)

LOKALIZACJA: KWATERA 181-4-20/21

Ilustrator i karykaturzysta, bystry obserwator życia Warszawy. Uważany za prekursora polskiego komiksu („Historya Jedynaczka i Jedynaczki”). Ilustrował dzieła Bolesława Prusa i J.I. Kraszewskiego.

Kazimierz Alchimowicz (1840–1916)

LOKALIZACJA: KWATERA 172-3-24

Malarz historyczny, przedstawiciel szkoły monachijskiej. Zesłaniec syberyjski po Powstaniu Styczniowym. Sławę przyniosły mu m.in. ilustracje do „Pana Tadeusza” oraz obrazy o tematyce litewskiej.

Jan Lebenstein (1930–1999)

LOKALIZACJA: KWATERA 14-4-2

Malarz i grafik, laureat Grand Prix w Paryżu (1959). Tworzył na emigracji we Francji. Jego sztuka, pełna mitycznych i „prehistorycznych” stworów (cykl „Figury osiowe”), inspirowana była dawnymi kulturami i Biblią.

Józef Szajna (1922–2008)

LOKALIZACJA: KWATERA 14-3-11

Malarz, scenograf, reżyser. Więzień Auschwitz i Buchenwaldu. Twórca „teatru plastycznego”, w którym obraz i rekwizyt odgrywały główną rolę. Mawiał: „Życie zmieniam w obraz”.

Roman Gineyko (1892–1955)

LOKALIZACJA: KWATERA Ł-3-17/18

Malarz i rysownik. Jego twórczość charakteryzowała się ironią i groteską. Malował nietypowe portrety górali, eksponując ich smutek i melancholię. Większość jego prac spłonęła w czasie wojny.

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Wybierz jeden obraz omawianego artysty (np. „Szał uniesień” Podkowińskiego, drzeworyt Skoczylasa lub „Pochodnie Nerona” Siemiradzkiego). Opisz, jakie emocje w Tobie budzi i do jakiego nurtu w sztuce można go zaliczyć.

Edukacja