Historycznym śladem Legii Warszawa
– 28 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o klubie sportowym Legia Warszawa w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Historycznym śladem Legii Warszawa
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie i uczennice szkoły podstawowej (klasy VII-VIII) oraz liceum
METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny, pogadanka, spacer po cmentarzu Stare Powązki.
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, ilustracje przedstawiające omawiane postaci.
SŁOWA KLUCZOWE:
Legia Warszawa, sport, Legiony Polskie, niepodległość, Powstanie Warszawskie, olimpijczycy.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o klubie sportowym Legia Warszawa w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.
Cele szczegółowe:
- Poznanie historii powstania klubu w 1916 roku na Wołyniu i jego związków z Legionami Polskimi.
- Przedstawienie losów sportowców Legii, którzy byli jednocześnie żołnierzami walczącymi o niepodległość (wojna 1920 r., II wojna światowa, Powstanie Warszawskie).
- Poznanie sylwetek wybitnych zawodników, trenerów i działaczy (m.in. Stanisław Mielech, Józef Lange, Bohdan Tomaszewski).
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE HISTORYCZNE
Opowieść o historii Legii, która nie jest typową historią klubu sportowego, lecz organizacją wyrosłą z Legionów Polskich. Omówienie kluczowych momentów: założenie w 1916 r., reaktywacja w Warszawie w 1920 r., budowa stadionu, sukcesy w lidze i pucharach europejskich, a także tragiczne losy legionistów podczas II wojny światowej (Katyń, Powstanie Warszawskie).
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
Odwiedziny grobów ludzi, którzy tworzyli legendę klubu – założycieli, wybitnych sportowców różnych sekcji (piłka nożna, tenis, boks, kolarstwo) oraz działaczy.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Stanisław Mielech (1894–1962)
LOKALIZACJA: KWATERA 256-1-11
Doktor prawa, piłkarz i dziennikarz. To on w 1916 roku na Wołyniu zaproponował nazwę „Legia”. Był piłkarzem, trenerem i działaczem klubu. Autor książki „Sportowe sprawy i sprawki”.
Zygmunt Wasserab (1890–1972)
LOKALIZACJA: KWATERA 52-3-14
Jeden z założycieli Legii, przewodniczył zebraniu założycielskiemu w 1916 roku. Wieloletni wiceprezes, nadzorował budowę Stadionu Wojska Polskiego. W czasie wojny żołnierz AK.
Józef Lange (1897–1972)
LOKALIZACJA: KWATERA 32 WPROST 3-11/12
Kolarz torowy, współtwórca sekcji kolarskiej Legii. Zdobywca pierwszego w historii medalu olimpijskiego dla Polski (srebro w Paryżu 1924 r. w wyścigu drużynowym). Żołnierz Legionów i uczestnik wojny 1920 roku.
Bohdan Tomaszewski (1921–2015)
LOKALIZACJA: KWATERA 146-5-9/10
Legenda polskiego dziennikarstwa sportowego. Przed wojną tenisista Legii (mistrz Polski kadetów). Żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego. Słynął z niezwykłego stylu komentowania.
Ignacy Tłoczyński (1911–2000)
LOKALIZACJA: KWATERA 10-5-25
Najlepszy polski tenisista przedwojenny, pięciokrotny mistrz Polski. Żołnierz AK, walczył w Powstaniu Warszawskim (zdobycie koszar SS przy ul. Koszykowej). Po wojnie pozostał na emigracji.
Paweł Akimow (1897–1972)
LOKALIZACJA: KWATERA 301-5-1/2
Rosjanin z pochodzenia, Polak z wyboru. Bramkarz Legii przez wiele lat (grał do 38. roku życia). W czasie II wojny światowej żołnierz 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka, odznaczony Virtuti Militari za ratowanie rannych.
Henryk Doroba (1915–1944)
LOKALIZACJA: KWATERA 199-6-19
Bokser Legii. Żołnierz AK pseudonim „Docha”. Walczył w Powstaniu Warszawskim na Żoliborzu i w Kampinosie. Zniszczył czołg „Pantera” butelkami z benzyną. Zmarł z ran w szpitalu w Tworkach.
Józef Ziemian (1902–1984)
LOKALIZACJA: KWATERA 216-6-16/17
Piłkarz i kapitan Legii w latach 30. Po wojnie zaangażował się w odbudowę klubu, finansując piłkarzy z własnych środków. Więziony przez UB w okresie stalinowskim.
Zygmunt Słomiński (1879–1943)
LOKALIZACJA: KWATERA 201-2-1/2 (SYMBOLICZNY)
Prezydent Warszawy (1927–1934), honorowy członek zarządu Legii. Rozbudował infrastrukturę miasta. Zamordowany przez Niemców, jego grób na Powązkach jest symboliczny.
Aleksander Hrynkiewicz (1896–1981)
LOKALIZACJA: KWATERA 172-4-32/33
Członek sekcji jeździeckiej Legii, adiutant Józefa Piłsudskiego. W Powstaniu Warszawskim dowodził V Obwodem Mokotów AK. Przeprowadził udaną ewakuację oddziałów z Mokotowa do lasów podwarszawskich.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Wybierz jedną z omawianych postaci i przygotuj krótką notatkę o jej losach wojennych. Zwróć uwagę, jak sportowy hart ducha mógł pomóc w trudnych chwilach walki o niepodległość.