Od szybu naftowego do farm wiatrowych – polski przemysł paliwowy i chemiczny
– 35 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o rozwoju polskiego sektora paliwowego i przemysłu chemicznego w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Od szybu naftowego do farm wiatrowych – polski przemysł paliwowy i chemiczny
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie szkoły podstawowej oraz liceum
METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny, pogadanka, spacer po cmentarzu Stare Powązki.
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Biogramy postaci omawianych w trakcie lekcji, ilustracje.
SŁOWA KLUCZOWE:
Ropa naftowa, przemysł chemiczny, energetyka, Ignacy Łukasiewicz, Ignacy Mościcki, transformacja energetyczna.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o rozwoju polskiego sektora paliwowego i przemysłu chemicznego w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.
Cele szczegółowe:
- Poznanie historii polskiego przemysłu naftowego (Podkarpacie jako kolebka światowego górnictwa naftowego).
- Zrozumienie roli wybitnych wynalazców (Łukasiewicz, Zeh, Zglenicki, Mościcki).
- Omówienie ewolucji źródeł energii: od lampy naftowej do współczesnych farm wiatrowych i fotowoltaiki.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: WSTĘP HISTORYCZNY
Opowieść o pionierskiej roli Polaków w przemyśle naftowym: Ignacy Łukasiewicz i Jan Zeh (destylacja ropy, lampa naftowa), pierwsza na świecie kopalnia ropy w Bóbrce i rafineria w Jaśle. Wspomnienie o Witoldzie Zglenickim (platformy wiertnicze na morzu). Przejście do okresu międzywojennego (Ignacy Mościcki i zakłady azotowe) oraz współczesnej transformacji energetycznej w kierunku źródeł odnawialnych.
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
Odwiedziny grobów naukowców, geologów i inżynierów, którzy budowali polski przemysł i energetykę.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Ignacy Mościcki (1867–1946)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 107-109 (SYMBOLICZNY)
Prezydent RP, wybitny chemik i wynalazca (ponad 40 patentów). Budowniczy Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie (Mościcach). Jego prace nad pozyskiwaniem kwasu azotowego z powietrza zrewolucjonizowały przemysł nawozowy.
Stefan Bartoszewicz (1870–1934)
LOKALIZACJA: KWATERA PPRK-1-333
Doktor chemii, organizator polskiego przemysłu naftowego. Propagował wykorzystanie ropy w fabrykach i na kolei. W II RP naczelnik Wydziału Nafty w ministerstwie, działał na rzecz regulacji wydobycia surowca.
Władysław Pożaryski (1910–2008)
LOKALIZACJA: KWATERA 142-5-27
Geolog, profesor UW. Specjalista od mikropaleontologii. Jego badania nad budową geologiczną Niżu Polskiego są do dziś kluczowe przy poszukiwaniu złóż gazu ziemnego i ropy naftowej w Polsce.
Stefan Ossowski (1874–1936)
LOKALIZACJA: KWATERA 51-6-8/9
Inżynier, minister przemysłu i handlu. Badał wykorzystanie energii wodnej (projekt elektrowni Szczawnica-Jazowsko). Jako prezes ZEORK doprowadził do elektryfikacji setek zakładów w Centralnym Okręgu Przemysłowym.
Tadeusz Sułowski (1874–1952)
LOKALIZACJA: KWATERA PPRK-1-140/141
Twórca koncernu „Siła i Światło”, który zarządzał elektrowniami i kolejami dojazdowymi. Jego działalność łączyła energetykę z rozwojem infrastruktury transportowej w odrodzonej Polsce.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Wyszukaj informacje o Ignacym Łukasiewiczu. Dlaczego nazywa się go „ojcem przemysłu naftowego”? Jakie produkty oprócz nafty oświetleniowej udało mu się uzyskać z ropy?