– 26 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o kobietach aktywnych społecznie i politycznie w Polsce (a szczególnie w Warszawie) w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF

pobierz

Działaczki społeczne

Autor: Arkadiusz Żołnierczyk

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie i uczennice szkoły podstawowej (klasy VII-VIII) oraz liceum

METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny o epoce, pogadanka, praca samodzielna i grupowa, spacer po cmentarzu Stare Powązki.

SŁOWA KLUCZOWE:
Emancypacja, edukacja kobiet, praca u podstaw, Uniwersytet Latający, parlamentarzystki.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie wiadomości o kobietach aktywnych społecznie i politycznie w Polsce (szczególnie w Warszawie) w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.

Cele szczegółowe:

Znajomość kontekstu i sytuacji historycznej kobiet w Polsce (wiek XIX i początek XX).
Umiejętność wymienienia najważniejszych polskich działaczek oraz ich osiągnięć.
Umiejętność wskazania miejsc pochówku wybitnych kobiet na Powązkach.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

WSTĘP I SPACER TEMATYCZNY

Wprowadzenie: Omówienie sytuacji kobiet w XIX wieku (tradycyjne role vs. dążenia emancypacyjne).
Maria Skłodowska-Curie (Grób symboliczny): Symbol przełamywania schematów i osiągania najwyższych celów w nauce.
Paulina Krakowowa: Rola słowa pisanego w kształtowaniu świadomości. Historia pisma „Pierwiosnek” tworzonego wyłącznie przez kobiety.
Jadwiga Szczawińska-Dawidowa: Walka o dostęp do wyższej edukacji. Historia tajnego „Uniwersytetu Latającego”.
Jadwiga Dziubińska: Praca u podstaw na wsi i rola kobiet w polityce (jedna z pierwszych posłanek w II RP).
Cecylia Plater-Zyberk: Edukacja zawodowa dziewcząt jako droga do niezależności finansowej.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Jadwiga Szczawińska-Dawidowa (1864–1910)

LOKALIZACJA: KWATERA 252-5-19

Założycielka tajnego „Uniwersytetu Latającego”, który umożliwił kobietom zdobywanie wyższego wykształcenia w zaborze rosyjskim (ukończyło go ok. 5 tys. kobiet). Założycielka Czytelni Dzieł i Pism Naukowych. Postać symboliczna dla walki o równouprawnienie w edukacji.

Jadwiga Dziubińska (1874–1937)

LOKALIZACJA: KWATERA 40-6-19/20

Pionierka oświaty rolniczej. Zakładała szkoły dla młodzieży wiejskiej (m.in. w Pszczelinie i Sokołówku), kształcąc liderów wiejskich społeczności. W 1919 roku została jedną z pierwszych posłanek do Sejmu Ustawodawczego.

Cecylia Plater-Zyberk (1853–1920)

LOKALIZACJA: KWATERA 41-4/5-5/6

Hrabianka, która poświęciła życie pracy społecznej i edukacji. Założyła w Warszawie szkołę rękodzielniczą (późniejsze gimnazjum), dając ubogim dziewczętom zawód. Stworzyła także szkołę gospodarczą w Chyliczkach.

Paulina Krakowowa (1813–1882)

LOKALIZACJA: KWATERA 156-5-6

Pisarka i redaktorka. W 1838 roku założyła „Pierwiosnek” – pierwszy periodyk tworzony wyłącznie przez kobiety. Jej działalność wydawnicza kładła podwaliny pod zmianę postrzegania roli kobiet w społeczeństwie.

Maria Skłodowska-Curie (1867–1934)

LOKALIZACJA: KWATERA 164-3-20/21 (GRÓB SYMBOLICZNY)

Dwukrotna noblistka. Na Powązkach znajduje się grób jej rodziny (rodziców, sióstr i brata), który jest także jej symbolicznym grobem w Warszawie. Przykład determinacji w dążeniu do celu mimo barier stawianych kobietom.

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Wyszukaj informacje o „Uniwersytecie Latającym”. Dlaczego tak się nazywał i jakie słynne Polki (oprócz wymienionych na lekcji) tam studiowały? Przygotuj krótką notatkę.

Edukacja