Rząd dusz – śladami ludzi pióra
– 7 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie oraz utrwalenie wiadomości o lu-
dziach pióra, ich wpływie na społeczeństwo oraz
roli literatury w dziejach narodu.
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Rząd dusz – śladami ludzi pióra
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie klas VII i VIII szkoły podstawowej oraz liceum ogólnokształcącego
CZAS TRWANIA:
1 godz. w szkole + 2 godz. na cmentarzu
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, ilustracje, fragmenty utworów literackich, plan cmentarza.
SŁOWA KLUCZOWE:
Literatura, poezja, powieść, nowela, Młoda Polska, romantyzm, pozytywizm, dwudziestolecie międzywojenne.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przypomnienie roli literatury w podtrzymywaniu tożsamości narodowej oraz poznanie sylwetek wybitnych polskich pisarzy i poetów.
Cele szczegółowe:
- Wymienienie nazwisk pisarzy i poetów spoczywających na Powązkach.
- Przyporządkowanie twórców do odpowiednich epok literackich.
- Wyjaśnienie pojęcia „rząd dusz” w kontekście literatury polskiej.
- Umiejętność posługiwania się planem cmentarza.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE
- Wprowadzenie do tematu: rola literatury w życiu narodu (szczególnie w czasach zaborów).
- Przypomnienie sylwetek twórców, których groby zostaną odwiedzone.
- Przygotowanie do wyjścia: podział na grupy, przydzielenie biogramów i fragmentów utworów do odczytania.
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
- Wejście bramą św. Honoraty.
- Spacer Aleją Zasłużonych i alejami bocznymi, odszukiwanie grobów.
- Prezentacja biogramów przez uczniów oraz odczytywanie krótkich fragmentów utworów przy grobach twórców.
- Zapalenie zniczy jako symbol pamięci.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Władysław Stanisław Reymont (1867–1925)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-5
Pisarz, prozaik, nowelista. Laureat Nagrody Nobla w 1924 roku za powieść „Chłopi”. Autor „Ziemi obiecanej”. Jego serce zamurowano w filarze kościoła św. Krzyża.
Bolesław Prus (1847–1912)
LOKALIZACJA: KWATERA 209-1-4-6
Właśc. Aleksander Głowacki. Czołowy przedstawiciel pozytywizmu, autor „Lalki” i „Faraona”. Kronikarz Warszawy, społecznik, twórca postaci Stanisława Wokulskiego.
Leopold Staff (1878–1957)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-48
Poeta „trzech pokoleń” (tworzył w Młodej Polsce, dwudziestoleciu i po wojnie). Tłumacz, eseista. Patronował grupie poetyckiej Skamander.
Maria Dąbrowska (1889–1965)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-105
Powieściopisarka, eseistka, autorka sagi „Noce i dnie”. Jej twórczość obejmuje ważne analizy psychologiczne i społeczne polskiej inteligencji.
Maria Rodziewiczówna (1863–1944)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 27
Pisarka, autorka popularnych powieści o tematyce ziemiańskiej i patriotycznej (m.in. „Dewajtis”, „Lato leśnych ludzi”). Krzewiła kult pracy i tradycji.
Artur Oppman „Or-Ot” (1867–1931)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-7
Poeta, varsavianista, piewca Starego Miasta. Autor „Legend warszawskich”. W jego domu bywała elita literacka epoki, m.in. Prus i Żeromski.
Stanisław Jachowicz (1796–1857)
LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA 27/28
Pedagog, poeta, pionier literatury dla dzieci. Autor słynnych bajek i powiastek, w tym wiersza „Chory kotek” („Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku…”).
Jadwiga Łuszczewska „Deotyma” (1834–1908)
LOKALIZACJA: KWATERA 65-1-14/15
Poetka i powieściopisarka, słynęła z improwizacji poetyckich. Autorka powieści historycznej „Panienka z okienka”. Prowadziła znany salon literacki.
Kazimierz Wierzyński (1894–1969)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-136
Poeta, współzałożyciel grupy Skamander. Zdobył złoty medal w konkursie literackim na Igrzyskach Olimpijskich w 1928 r. za tom „Laur olimpijski”.
Krzysztof Kamil Baczyński (1921–1944)
LOKALIZACJA: KWATERA WOJSKOWA A22-5-24
Poeta pokolenia Kolumbów, żołnierz Armii Krajowej. Zginął w 4. dniu Powstania Warszawskiego. Jego twórczość łączy katastrofizm z liryzmem.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Przygotuj prezentację multimedialną o wybranym twórcy pochowanym na Powązkach lub naucz się na pamięć wybranego wiersza poety spoczywającego na tym cmentarzu.