Rezerwacja

Edukacja
Rezerwacja

Edukacja

Zasłużeni w budowaniu niepodległej Polski po 1918 roku

– 15 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o tworzeniu się państwa polskiego po 123 latach niewoli. Budowanie wspólnej niepodległej Polski: rola różnych specjalistów w organizowaniu życia politycznego, gospodarczego i społecznego II RP.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza.

Scenariusz lekcji w PDF

pobierz

Zasłużeni w budowaniu niepodległej Polski po 1918 roku

Autor: Anna Reichert

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII-VIII oraz liceum ogólnokształcącego

CZAS TRWANIA:
1 godz. w szkole + 2 godz. (1,5h) na cmentarzu

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, karty z ilustracjami postaci, urywki tekstów, platformy internetowe (np. ninateka.pl, historiaposzukaj.pl).

SŁOWA KLUCZOWE:
Warszawa, przemysł, inwestycje, Władysław Grabski, Stefan Starzyński, Marceli Porowski, Michalina Mościcka, Maria Grzegorzewska, Stanisław Wojciechowski.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie wiadomości o tworzeniu się państwa polskiego po 123 latach niewoli oraz roli specjalistów w organizowaniu życia politycznego, gospodarczego i społecznego II RP.

Cele szczegółowe:

  • Znajomość historii Polski międzywojennej z uwzględnieniem specyfiki Warszawy.
  • Umiejętność wymienienia instytucji publicznych i inwestycji miejskich (elektrownia, komunikacja, metro).
  • Znajomość sylwetek postaci budujących niepodległość (politycy, inżynierowie, społecznicy).

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Prelekcja o sytuacji polityczno-gospodarczej Warszawy w latach 1918–1939.
  2. Dyskusja aktywizująca: jak odbudowywano struktury państwa, rola Józefa Piłsudskiego i Rady Regencyjnej.
  3. Podział na zespoły i przydzielenie biogramów do opracowania (praca domowa przed wyjściem).

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Spotkanie przy bramie św. Honoraty.
  2. Spacer śladami zasłużonych budowniczych II RP.
  3. Prezentacja przygotowanych przez uczniów biogramów przy grobach (możliwość recytacji fragmentów tekstów lub anegdot).
  4. Podsumowanie i sprawdzenie wiedzy o wkładzie poszczególnych postaci w rozwój kraju.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Władysław Grabski (1874–1938)

LOKALIZACJA: KWATERA 89-3/4-30/31

Dwukrotny premier II RP, wybitny ekonomista. Autor reformy walutowej, która powstrzymała hiperinflację (wprowadzenie złotego). Inicjator powstania Banku Gospodarstwa Krajowego.

Stanisław Wojciechowski (1869–1953)

LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA

Drugi prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (1922–1926). Wybitny działacz spółdzielczy, współtwórca „Społem”. Po zamachu majowym wycofał się z życia politycznego, poświęcając się pracy naukowej.

Michalina Mościcka (1871–1932)

LOKALIZACJA: KWATERA 205-5/6-19-22

Pierwsza dama, żona prezydenta Ignacego Mościckiego. Działaczka niepodległościowa (POW) i społeczna. Walczyła o prawa kobiet, organizowała pomoc dla ofiar powodzi i biednych dzieci.

Stefan Starzyński (1893–1939)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH (GRÓB SYMBOLICZNY)

Prezydent Warszawy (1934–1939). Wizjoner, który zmodernizował stolicę (nowe ulice, szkoły, Muzeum Narodowe). Bohaterski dowódca Cywilnej Obrony Warszawy we wrześniu 1939 r.

Marceli Porowski (1894–1963)

LOKALIZACJA: KWATERA 221-5-14

Prezydent powstańczej Warszawy. Pełnił funkcję władzy cywilnej w stolicy od wybuchu Powstania Warszawskiego do kapitulacji. Po wojnie więziony i skazany na śmierć, zrehabilitowany w 1957 r.

Julian Kulski (1892–1976)

LOKALIZACJA: KWATERA 164-5-1

Wiceprezydent Warszawy, a w czasie okupacji komisaryczny burmistrz miasta. Działał za zgodą Polskiego Państwa Podziemnego, starając się chronić ludność cywilną i mienie miejskie przed okupantem.

Zygmunt Słomiński (1879–1943)

LOKALIZACJA: KWATERA 201-2-1/2

Prezydent Warszawy (1927–1934). Inicjator akcji „Warszawa czysta”. Za jego kadencji rozbudowano wodociągi, komunikację miejską i przyłączono do miasta nowe dzielnice (m.in. Żoliborz, Ochotę).

Józef Lenartowicz (1870–1951)

LOKALIZACJA: KWATERA 203-6-7/8

Inżynier, twórca warszawskiej sieci tramwajów elektrycznych. Już w 1925 roku zainicjował i prowadził prace projektowe nad budową metra w Warszawie.

Maria Grzegorzewska (1888–1967)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 82

Twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce. Założycielka Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej. Jej dewizą było hasło: „Nie ma kaleki – jest człowiek”.

Helena Wiewiórska (1888–1967)

LOKALIZACJA: KWATERA 166-3-23/24

Pierwsza kobieta-adwokat w Polsce (wpisana na listę w 1925 r.). Przełamała bariery zawodowe dla kobiet. Broniła w sprawach cywilnych i była radcą prawnym miasta.

Ludwik Julian Spiess (1872–1956)

LOKALIZACJA: KWATERA 205-1-18/20

Farmaceuta i przemysłowiec. Rozwinął rodzinną firmę w potężne zakłady chemiczno-farmaceutyczne (późniejsza Polfa Tarchomin), produkujące nowoczesne leki na skalę masową.

Józef Plebański (1887–1967)

LOKALIZACJA: KWATERA 214-4-29

Pionier radiotechniki. Współorganizator I Ogólnokrajowej Wystawy Radiowej (1926), która zapoczątkowała rozwój radiofonii w Polsce. Konstruktor nadajników radiowych.

Janusz Regulski (1887–1983)

LOKALIZACJA: KWATERA B-4-11/12

Ekonomista, współtwórca koncernu „Siła i Światło” oraz Elektrycznych Kolei Dojazdowych (EKD). We wrześniu 1939 r. Komendant Główny Straży Obywatelskiej w Warszawie.

Juliusz Poniatowski (1886–1975)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 151

Minister rolnictwa, zwolennik reformy rolnej. Dążył do likwidacji wielkich majątków na rzecz gospodarstw chłopskich. Od jego nazwiska pochodzi nazwa osad „poniatówki”.

Jan Starczewski (1904–1981)

LOKALIZACJA: KWATERA 209-3-9/10

Organizator nowoczesnej pomocy społecznej w Warszawie. Tworzył Ośrodki Zdrowia i Opieki Społecznej, przekształcał domy podrzutków w domy matki i dziecka.

Tadeusz Ocioszyński (1893–1969)

LOKALIZACJA: KWATERA 217-3-30

Twórca teoretycznych i organizacyjnych podstaw polskiej żeglugi morskiej. Współorganizator Wyższej Szkoły Handlu Morskiego. Dbał o rozwój floty handlowej II RP.

PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)

Przed wyjściem na cmentarz uczniowie w grupach przygotowują krótkie biogramy wylosowanych postaci oraz wyszukują w internecie ciekawostki, fragmenty przemówień lub filmów archiwalnych, aby zaprezentować je podczas spaceru.