Rezerwacja

Edukacja
Rezerwacja

Edukacja

Nie tylko Jan Bytnar. Różne losy więzionych na Pawiaku

– 19 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Pogłębienie wiedzy o sytuacji okupowanej Warszawy i czym był Pawiak.

CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne (połowa czasu wizyta na Pawiaku, druga połowa spacer po Starych Powązkach).

Scenariusz lekcji w PDF

pobierz

Nie tylko Jan Bytnar. Różne losy więzionych na Pawiaku

Autor: Marta Gawryluk

CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne (wizyta w Muzeum Więzienia Pawiak + spacer po cmentarzu)

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, podkładki, przybory do pisania.

SŁOWA KLUCZOWE:
Pawiak, więźniowie, okupacja, grypsy, rozstrzeliwania, Stefan Jaracz, Stefan Starzyński, Hanka Ordonówna.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie sylwetek osób, które były więzione na Pawiaku i są pochowane na Starych Powązkach.

Cele szczegółowe:

  • Pogłębienie wiedzy o sytuacji okupowanej Warszawy.
  • Zrozumienie, czym był Pawiak i jaką pełnił funkcję w machinach terroru niemieckiego.
  • Poznanie losów wybitnych przedstawicieli kultury i polityki represjonowanych przez okupanta.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE I MUZEUM

  1. Przygotowanie w grupach (praca domowa przed wyjściem): opracowanie życiorysów Jana Bytnara, Stefana Jaracza, Stefana Starzyńskiego i Hanki Ordonówny.
  2. Wizyta w Muzeum Więzienia Pawiak – zapoznanie z historią miejsca.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wejście na cmentarz i przypomnienie tematu: losy więźniów Pawiaka spoczywających na Powązkach.
  2. Wizyta przy grobie Stefana Jaracza (Aleja Zasłużonych). Uczniowie prezentują biogram. Omówienie aresztowania w odwecie za Igo Syma i pobytu w Auschwitz.
  3. Przejście do symbolicznego grobu Stefana Starzyńskiego. Historia aresztowania prezydenta Warszawy, jego niezłomnej postawy na Pawiaku i tragicznej śmierci.
  4. Grób Hanki Ordonówny. Opowieść o aresztowaniu pieśniarki, jej grypsach z więzienia i dalszych losach tułaczych (ZSRR, Bliski Wschód).

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Stefan Jaracz (1883–1945)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH, KW. 40

Wybitny aktor, założyciel Teatru Ateneum. Aresztowany w 1941 r. i więziony na Pawiaku, a następnie w obozie Auschwitz (numer 13580). Zwolniony zrujnowany zdrowotnie, zmarł na gruźlicę tuż po wojnie.

Stefan Starzyński (1893–1939)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH, KW. 50 (SYMBOLICZNY)

Bohaterski prezydent Warszawy. Po kapitulacji aresztowany przez Gestapo i więziony na Pawiaku. Odmówił ucieczki, by nie narażać innych. Został rozstrzelany przez Niemców w grudniu 1939 r. (miejsce pochówku nieznane).

Hanka Ordonówna (1902–1950)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH, KW. 57

Pieśniarka, gwiazda kabaretu „Qui Pro Quo”. Aresztowana przez Gestapo w 1939 r., więziona na Pawiaku (oddział kobiecy „Serbia”). Zwolniona, później aresztowana przez NKWD i zesłana do łagru. Ratowała polskie dzieci-tułaczy.

PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)

Klasa dzieli się na cztery grupy. Każda grupa przygotowuje informacje o wylosowanej postaci (Jan Bytnar „Rudy”, Stefan Jaracz, Stefan Starzyński, Hanka Ordonówna) – szczególnie uwzględniając okres wojny, aresztowanie i losy więzienne. Grupy zaprezentują te historie podczas spaceru.