Osobowości Warszawy z XVIII i XIX wieku

– 18 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie historii miasta oraz ciekawych osobowości Warszawy, które pochowano na Starych Powązkach.

CZAS TRWANIA

2 godziny lekcyjne.

Scenariusz lekcji w PDF


Osobowości Warszawy z XVIII i XIX wieku

Autor: Marta Gawryluk

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII

CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, podstawki pod karty pracy, przybory do pisania, kredki, materiały do losowania haseł.

SŁOWA KLUCZOWE:
Magier, Skorochód Majewski, Deotyma, kat, Warszawa, życie codzienne.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie historii miasta oraz ciekawych osobowości Warszawy, które pochowano na Starych Powązkach.

Cele szczegółowe:

  • Poznanie ogólnej historii i wyglądu Warszawy w XVIII i XIX wieku.
  • Zapoznanie z sylwetkami barwnych postaci dawnej stolicy (kat, meteorolog, poetka, archiwista).
  • Kształtowanie umiejętności pracy w grupie i wyszukiwania informacji.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE (PRZYGOTOWANIE)

Przed wyjściem na cmentarz uczniowie losują hasła związane z życiem dawnej Warszawy (np. Collegium Nobilium, metryka koronna, kafenhauz, rogatka) i przygotowują ich krótkie definicje. Jest to baza do pracy w terenie.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wizyta przy grobie Stefana Bema (kata). Opowieść o wymiarze sprawiedliwości i życiu codziennym XVIII-wiecznej Warszawy (bruki, oświetlenie).
  2. Grób Walentego Skorochoda Majewskiego. Historia ratowania Metryki Koronnej i warszawskich oryginałów (np. strój sarmacki w XIX wieku).
  3. Przejście do grobu Antoniego Magiera. Omówienie początków meteorologii i fizyki w Warszawie („warszawski barometr”).
  4. Odwiedziny u Jadwigi „Deotymy” Łuszczewskiej. Życie literackie i towarzyskie XIX-wiecznej Warszawy (salony, improwizacje).
  5. Zadanie plastyczne: projektowanie okładki biografii wybranego bohatera.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Stefan Bem (1741–1813)

LOKALIZACJA: KWATERA POD MUREM 4-1-23/25

Kat Warszawy (Mistrz Sprawiedliwości). W młodości żołnierz i konfederat barski. Mieszkał na Żoliborzu, sąsiadował z gen. Dąbrowskim. Wykonywał wyroki na Rynku Starego Miasta. Mówiono o nim: „Pójdziesz ty do Stefanka na śniadanie”.

Walenty Skorochód Majewski (1764–1835)

LOKALIZACJA: KWATERA 29 WPROST-6-27

Archiwista, metrykant koronny (uratował Metrykę Koronną). Znany z noszenia tradycyjnego polskiego stroju (kontusz, żupan) w czasach, gdy wszyscy nosili fraki. Uczył się sanskrytu, by dowieść pokrewieństwa Polaków z Indusami.

Antoni Magier (1762–1837)

LOKALIZACJA: KWATERA 8-1-10

Fizyk i meteorolog. Przez 25 lat prowadził codzienne obserwacje pogody w Warszawie. Nazywano go „warszawskim barometrem” – gdy wychodził z parasolem, wiadomo było, że będzie padać. Autor „Estetyki miasta stołecznego Warszawy”.

Jadwiga Łuszczewska „Deotyma” (1834–1908)

LOKALIZACJA: KWATERA 64-1-20

Poetka, powieściopisarka (autorka „Panienki z okienka”), słynna improwizatorka. Prowadziła najbardziej znany w Warszawie salon literacki. Postać niezwykle barwna i ekscentryczna.

PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)

Wylosuj lub wybierz jedno hasło z listy (np. rogatywka, żupan, sklep korzenny, sanskryt, Szkoła Rycerska) i przygotuj jego krótkie wyjaśnienie. Informacje te będą potrzebne do uzupełniania kart pracy podczas spaceru po cmentarzu.