Osobowości Warszawy z XVIII i XIX wieku
– 18 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie historii miasta oraz ciekawych osobowości Warszawy, które pochowano na Starych Powązkach.
CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne.
Scenariusz lekcji w PDF
Osobowości Warszawy z XVIII i XIX wieku
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII
CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, podstawki pod karty pracy, przybory do pisania, kredki, materiały do losowania haseł.
SŁOWA KLUCZOWE:
Magier, Skorochód Majewski, Deotyma, kat, Warszawa, życie codzienne.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie historii miasta oraz ciekawych osobowości Warszawy, które pochowano na Starych Powązkach.
Cele szczegółowe:
- Poznanie ogólnej historii i wyglądu Warszawy w XVIII i XIX wieku.
- Zapoznanie z sylwetkami barwnych postaci dawnej stolicy (kat, meteorolog, poetka, archiwista).
- Kształtowanie umiejętności pracy w grupie i wyszukiwania informacji.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE (PRZYGOTOWANIE)
Przed wyjściem na cmentarz uczniowie losują hasła związane z życiem dawnej Warszawy (np. Collegium Nobilium, metryka koronna, kafenhauz, rogatka) i przygotowują ich krótkie definicje. Jest to baza do pracy w terenie.
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
- Wizyta przy grobie Stefana Bema (kata). Opowieść o wymiarze sprawiedliwości i życiu codziennym XVIII-wiecznej Warszawy (bruki, oświetlenie).
- Grób Walentego Skorochoda Majewskiego. Historia ratowania Metryki Koronnej i warszawskich oryginałów (np. strój sarmacki w XIX wieku).
- Przejście do grobu Antoniego Magiera. Omówienie początków meteorologii i fizyki w Warszawie („warszawski barometr”).
- Odwiedziny u Jadwigi „Deotymy” Łuszczewskiej. Życie literackie i towarzyskie XIX-wiecznej Warszawy (salony, improwizacje).
- Zadanie plastyczne: projektowanie okładki biografii wybranego bohatera.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Stefan Bem (1741–1813)
LOKALIZACJA: KWATERA POD MUREM 4-1-23/25
Kat Warszawy (Mistrz Sprawiedliwości). W młodości żołnierz i konfederat barski. Mieszkał na Żoliborzu, sąsiadował z gen. Dąbrowskim. Wykonywał wyroki na Rynku Starego Miasta. Mówiono o nim: „Pójdziesz ty do Stefanka na śniadanie”.
Walenty Skorochód Majewski (1764–1835)
LOKALIZACJA: KWATERA 29 WPROST-6-27
Archiwista, metrykant koronny (uratował Metrykę Koronną). Znany z noszenia tradycyjnego polskiego stroju (kontusz, żupan) w czasach, gdy wszyscy nosili fraki. Uczył się sanskrytu, by dowieść pokrewieństwa Polaków z Indusami.
Antoni Magier (1762–1837)
LOKALIZACJA: KWATERA 8-1-10
Fizyk i meteorolog. Przez 25 lat prowadził codzienne obserwacje pogody w Warszawie. Nazywano go „warszawskim barometrem” – gdy wychodził z parasolem, wiadomo było, że będzie padać. Autor „Estetyki miasta stołecznego Warszawy”.
Jadwiga Łuszczewska „Deotyma” (1834–1908)
LOKALIZACJA: KWATERA 64-1-20
Poetka, powieściopisarka (autorka „Panienki z okienka”), słynna improwizatorka. Prowadziła najbardziej znany w Warszawie salon literacki. Postać niezwykle barwna i ekscentryczna.
PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)
Wylosuj lub wybierz jedno hasło z listy (np. rogatywka, żupan, sklep korzenny, sanskryt, Szkoła Rycerska) i przygotuj jego krótkie wyjaśnienie. Informacje te będą potrzebne do uzupełniania kart pracy podczas spaceru po cmentarzu.