Bankierzy i finansiści
– 29 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o historii bankowości w Polsce (a szczególnie w Warszawie) w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare
Powązki.
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Bankierzy i finansiści
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie i uczennice szkoły podstawowej (klasy VII-VIII) oraz liceum
METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny o bankowości, pogadanka, ćwiczenia praktyczne, spacer po cmentarzu Stare Powązki.
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Biogramy postaci omawianych w trakcie lekcji.
SŁOWA KLUCZOWE:
Bankowość, kredyt, inwestycje, gospodarka, historia finansów, Warszawa.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o historii bankowości w Polsce (szczególnie w Warszawie) w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.
Cele szczegółowe:
- Znajomość znaczenia i sposobów działania banków.
- Umiejętność wymienienia polskich bankowców i ekonomistów.
- Omówienie zmian, jakie zaszły w bankowości na przestrzeni wieków (od „banków pobożnych” do współczesności).
- Wskazanie miejsc pochówku wybitnych ekonomistów i finansistów.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE HISTORYCZNE
Omówienie historii bankowości na ziemiach polskich: od średniowiecznych kupców (Wierzynek), przez „banki pobożne” Piotra Skargi walczące z lichwą, XVIII-wiecznych bankierów (Tepper, Riacourt), aż po powstanie Banku Polskiego w 1828 roku i rozwój banków prywatnych w XIX wieku. Wspomnienie o współczesnych bankach (np. Alior Bank) jako kontynuatorach tradycji finansowych.
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
Odwiedziny grobów osób, które tworzyły potęgę gospodarczą Warszawy – bankierów, reformatorów skarbowych i prezydentów miasta dbających o finanse publiczne.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Kajetan Dominik Kalinowski (1775–1828)
LOKALIZACJA: KWATERA 1-2-11/13
Ziemianin i finansista, dyrektor Dyrekcji Dochodów Niestałych. Jego największym dziełem było stworzenie Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (1825), które ratowało zadłużone majątki ziemskie przed bankructwem, udzielając nisko oprocentowanych pożyczek.
Aleksander Józef Graybner (1786–1847)
LOKALIZACJA: KWATERA 8-2-5/6
Prezydent Warszawy, matematyk i ekonomista. Uporządkował finanse miasta, zamieniając deficyt w nadwyżkę. Za jego kadencji wybrukowano ulice, zbudowano Wiadukt Pancera i uporządkowano Cmentarz Powązkowski.
Atalia Laska (1776–1850)
LOKALIZACJA: KWATERA 20-3/4-26/31
Córka słynnego Szmula Zbytkowera, żona bankierów Chaima Laskiego i Samuela Fraenkla. Założycielka potężnej dynastii finansowej. Dla niej wzniesiono pierwszą kaplicę grobową na Powązkach, co zapoczątkowało modę na rodzinne mauzolea.
Dominik Krysiński (1785–1853)
LOKALIZACJA: KWATERA 32-4-15
Ekonomista, pierwszy profesor ekonomii politycznej na Uniwersytecie Warszawskim. Zwolennik liberalizmu gospodarczego, przeciwnik barier celnych i wysokich podatków. Członek Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Stanisław Sebastian Lubomirski (1875–1932)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-14
Arystokrata i bankier, prezes Banku Przemysłowego Warszawskiego. Pionier polskiego lotnictwa – sfinansował i założył pierwszą polską wytwórnię samolotów „Awiata” na Polu Mokotowskim.
Stanisław Lesser (1817–1890)
LOKALIZACJA: KWATERA 23-5-2/5
Bankier i przemysłowiec, nazywany „słodkim bankierem”. Współzałożyciel cukrowni w Sokołowie Podlaskim. Starszy Giełdy Warszawskiej, konsul Saksonii i Bawarii. Spoczywa w okazałej kaplicy projektu Józefa Piusa Dziekońskiego.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Wyszukaj informacje o „bankach pobożnych” zakładanych przez ks. Piotra Skargę. Jaki był ich cel i czym różniły się od typowych instytucji lichwiarskich tamtych czasów?