Przestrzeń wolności – teatr, muzyka, film – okres międzywojenny (1918-1939)

– 8 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o roli sztuki (przede wszystkim teatru, muzyki i filmu) w historii Polski po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, w powiązaniu z osobami pochowanymi na cmentarzu Stare Powązki.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF


Przestrzeń wolności – teatr, muzyka, film – okres międzywojenny (1918-1939)

Autor: Anna Reichert

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły ponadpodstawowej (liceum)

CZAS TRWANIA:
1 godz. w szkole + 2 godz. (1,5h) na cmentarzu

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, karty z ilustracjami, platformy internetowe (ninateka.pl, filmotekaszkolna.pl, historiaposzukaj.pl).

SŁOWA KLUCZOWE:
Film polski, Jadwiga Smosarska, Hanka Ordonówna, Stefan Jaracz, Juliusz Osterwa, kabaret, Jan Kiepura, Mieczysława Ćwiklińska, Eugeniusz Bodo.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o roli sztuki (teatru, muzyki i filmu) w historii Polski po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.

Cele szczegółowe:

  • Znajomość historii kultury Polski okresu międzywojennego (specyfika Warszawy).
  • Wymienienie najważniejszych teatrów i dzieł artystycznych epoki.
  • Znajomość sylwetek wybitnych twórców (m.in. G. Fitelberg, K. Szymanowski, J. Osterwa, S. Jaracz, H. Ordonówna).
  • Umiejętność wskazania miejsc pochówku artystów na Powązkach.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Wykład wprowadzający o sytuacji kulturalnej Warszawy po 1918 roku (teatr, film, kabaret).
  2. Dyskusja aktywizująca uczniów (hasła: Teatr Wielki, polski film dźwiękowy, gwiazdy kina).
  3. Przygotowanie do wyjścia: podział na zespoły i przydzielenie biogramów do opracowania.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wejście bramą św. Honoraty.
  2. Przejście do kwater 175 i 176 (Wanda Osterwina, Janina Korolewicz-Waydowa).
  3. Spacer Aleją Zasłużonych – prezentacja biogramów przez uczniów przy grobach słynnych artystów.
  4. Recytacja fragmentów wierszy lub przytaczanie anegdot związanych z omawianymi postaciami.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Janina Korolewicz-Waydowa (1876–1955)

LOKALIZACJA: KWATERA 175-3-25/26

Śpiewaczka operowa o międzynarodowej sławie, partnerka sceniczna Enrico Caruso. Pierwsza na świecie kobieta-dyrektor opery (kierowała Operą Warszawską). Niezrównana odtwórczyni roli Halki.

Wanda Osterwina (1887–1929)

LOKALIZACJA: KWATERA 176-2-3

Aktorka, „dobry duch” Teatru Reduta. Żona Juliusza Osterwy. Cechowała ją dystyngowana uroda i delikatność. Występowała również w polskich filmach niemych.

Stefan Jaracz (1883–1945)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-60/61

Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, założyciel Teatru Ateneum. Mistrz ról realistycznych i postaci „z ludu”. Więzień obozu Auschwitz, zmarł z wycieńczenia tuż po wojnie.

Jan Kiepura (1902–1966)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-80/81

„Chłopak z Sosnowca”, tenor o światowej sławie. Gwiazda scen operowych (La Scala, Metropolitan Opera) i filmów muzycznych. Jego występy (np. na dachu samochodu) wywoływały w Warszawie euforię.

Hanka Ordonówna (1902–1950)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-88

Pieśniarka, tancerka, aktorka. Legenda kabaretu „Qui Pro Quo”. Jej przebój „Miłość ci wszystko wybaczy” zna cała Polska. Opiekunka „Dzieci Tułaczych” podczas II wojny światowej.

Mieczysława Ćwiklińska (1879–1972)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-96

Aktorka komediowa, nazywana „Ćwikłą”. Debiutowała w filmie mając 54 lata i stała się gwiazdą kina. Grała do późnej starości, zachwycając witalnością i humorem.

Jadwiga Smosarska (1898–1971)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 158-162

Największa gwiazda polskiego kina przedwojennego („Jadzia”). Odrzuciła propozycję kariery w Hollywood, by zostać w Polsce. Znana z ról w „Trędowatej” i „Barbarze Radziwiłłównie”.

Elżbieta Barszczewska (1913–1987)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-98

Aktorka teatralna i filmowa o delikatnej urodzie, idealna do ról amantek i postaci romantycznych. Sławę przyniosły jej role w „Znachorze” i „Dziewczętach z Nowolipek”.

Tadeusz Fijewski (1911–1978)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-94

Aktor charakterystyczny, mistrzowsko grał role ludzi prostych i melancholijnych (słynny Pan Anatol, Rzecki w „Lalce”). Więzień obozów koncentracyjnych.

Ada Sari (1886–1968)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 154

Właśc. Jadwiga Szayer. Światowej sławy sopran koloraturowy. Występowała w La Scali i Carnegie Hall. Wybitny pedagog muzyczny.

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Wyszukaj w serwisie Ninateka lub na YouTube fragment przedwojennego filmu z udziałem Jadwigi Smosarskiej lub posłuchaj piosenki Hanki Ordonówny. Zastanów się, czym różniło się ówczesne aktorstwo od współczesnego.