Przestrzeń wolności – teatr, muzyka, film – okres międzywojenny (1918-1939)
– 8 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o roli sztuki (przede wszystkim teatru, muzyki i filmu) w historii Polski po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, w powiązaniu z osobami pochowanymi na cmentarzu Stare Powązki.
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Przestrzeń wolności – teatr, muzyka, film – okres międzywojenny (1918-1939)
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły ponadpodstawowej (liceum)
CZAS TRWANIA:
1 godz. w szkole + 2 godz. (1,5h) na cmentarzu
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, karty z ilustracjami, platformy internetowe (ninateka.pl, filmotekaszkolna.pl, historiaposzukaj.pl).
SŁOWA KLUCZOWE:
Film polski, Jadwiga Smosarska, Hanka Ordonówna, Stefan Jaracz, Juliusz Osterwa, kabaret, Jan Kiepura, Mieczysława Ćwiklińska, Eugeniusz Bodo.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o roli sztuki (teatru, muzyki i filmu) w historii Polski po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.
Cele szczegółowe:
- Znajomość historii kultury Polski okresu międzywojennego (specyfika Warszawy).
- Wymienienie najważniejszych teatrów i dzieł artystycznych epoki.
- Znajomość sylwetek wybitnych twórców (m.in. G. Fitelberg, K. Szymanowski, J. Osterwa, S. Jaracz, H. Ordonówna).
- Umiejętność wskazania miejsc pochówku artystów na Powązkach.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE
- Wykład wprowadzający o sytuacji kulturalnej Warszawy po 1918 roku (teatr, film, kabaret).
- Dyskusja aktywizująca uczniów (hasła: Teatr Wielki, polski film dźwiękowy, gwiazdy kina).
- Przygotowanie do wyjścia: podział na zespoły i przydzielenie biogramów do opracowania.
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
- Wejście bramą św. Honoraty.
- Przejście do kwater 175 i 176 (Wanda Osterwina, Janina Korolewicz-Waydowa).
- Spacer Aleją Zasłużonych – prezentacja biogramów przez uczniów przy grobach słynnych artystów.
- Recytacja fragmentów wierszy lub przytaczanie anegdot związanych z omawianymi postaciami.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Janina Korolewicz-Waydowa (1876–1955)
LOKALIZACJA: KWATERA 175-3-25/26
Śpiewaczka operowa o międzynarodowej sławie, partnerka sceniczna Enrico Caruso. Pierwsza na świecie kobieta-dyrektor opery (kierowała Operą Warszawską). Niezrównana odtwórczyni roli Halki.
Wanda Osterwina (1887–1929)
LOKALIZACJA: KWATERA 176-2-3
Aktorka, „dobry duch” Teatru Reduta. Żona Juliusza Osterwy. Cechowała ją dystyngowana uroda i delikatność. Występowała również w polskich filmach niemych.
Stefan Jaracz (1883–1945)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-60/61
Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, założyciel Teatru Ateneum. Mistrz ról realistycznych i postaci „z ludu”. Więzień obozu Auschwitz, zmarł z wycieńczenia tuż po wojnie.
Jan Kiepura (1902–1966)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-80/81
„Chłopak z Sosnowca”, tenor o światowej sławie. Gwiazda scen operowych (La Scala, Metropolitan Opera) i filmów muzycznych. Jego występy (np. na dachu samochodu) wywoływały w Warszawie euforię.
Hanka Ordonówna (1902–1950)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-88
Pieśniarka, tancerka, aktorka. Legenda kabaretu „Qui Pro Quo”. Jej przebój „Miłość ci wszystko wybaczy” zna cała Polska. Opiekunka „Dzieci Tułaczych” podczas II wojny światowej.
Mieczysława Ćwiklińska (1879–1972)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-96
Aktorka komediowa, nazywana „Ćwikłą”. Debiutowała w filmie mając 54 lata i stała się gwiazdą kina. Grała do późnej starości, zachwycając witalnością i humorem.
Jadwiga Smosarska (1898–1971)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 158-162
Największa gwiazda polskiego kina przedwojennego („Jadzia”). Odrzuciła propozycję kariery w Hollywood, by zostać w Polsce. Znana z ról w „Trędowatej” i „Barbarze Radziwiłłównie”.
Elżbieta Barszczewska (1913–1987)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-98
Aktorka teatralna i filmowa o delikatnej urodzie, idealna do ról amantek i postaci romantycznych. Sławę przyniosły jej role w „Znachorze” i „Dziewczętach z Nowolipek”.
Tadeusz Fijewski (1911–1978)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 1-94
Aktor charakterystyczny, mistrzowsko grał role ludzi prostych i melancholijnych (słynny Pan Anatol, Rzecki w „Lalce”). Więzień obozów koncentracyjnych.
Ada Sari (1886–1968)
LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 154
Właśc. Jadwiga Szayer. Światowej sławy sopran koloraturowy. Występowała w La Scali i Carnegie Hall. Wybitny pedagog muzyczny.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Wyszukaj w serwisie Ninateka lub na YouTube fragment przedwojennego filmu z udziałem Jadwigi Smosarskiej lub posłuchaj piosenki Hanki Ordonówny. Zastanów się, czym różniło się ówczesne aktorstwo od współczesnego.