Rezerwacja

Edukacja
Rezerwacja

Edukacja

Mędrca szkiełko i oko, czyli polski wkład w naukę

– 11 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie oraz utrwalenie wiadomości o polskiej nauce, jej przedstawicielach, osiągnięciach polskich naukowców i praktyków w okresie międzywojennym i powojennym.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole, przygotowanie oraz zajęcia w terenie – 2 godziny lekcyjne (na terenie cmentarza).

Scenariusz lekcji w PDF

pobierz

Mędrca szkiełko i oko, czyli polski wkład w naukę

Autorzy: Małgorzata Langier, Anna Reichert

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie i uczennice klasy VII i VIII szkoły podstawowej oraz liceum ogólnokształcącego

CZAS TRWANIA:
1 godz. w szkole + 2 godz. na cmentarzu

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Podręcznik, ilustracje, urywki tekstów, film, platformy internetowe (np. historiaposzukaj.pl, culture.pl).

SŁOWA KLUCZOWE:
Nauka, innowacje, farmacja, chemia, historia, Spiess, Klawe, Gieysztor, Joteyko, Jasienica, Szyller.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie wiadomości o polskiej nauce, jej przedstawicielach i osiągnięciach w okresie międzywojennym i powojennym.

Cele szczegółowe:

  • Znajomość przedstawicieli polskiej nauki (humanistów i ścisłowców).
  • Wyjaśnienie trudnej sytuacji kobiet w nauce na przełomie XIX i XX wieku.
  • Znajomość twórców polskiego przemysłu farmaceutycznego (Klawe, Spiess, Gąsecki).
  • Wymienienie innowacji technicznych wprowadzonych przez polskich inżynierów (np. S. Bryła).

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Prelekcja wprowadzająca o sytuacji nauki polskiej pod zaborami i w II RP.
  2. Rozmowa o możliwościach kształcenia i sytuacji kobiet (np. historia Józefy Joteyko).
  3. Przygotowanie do wyjścia: zapoznanie z planem, podział na grupy, przydzielenie biogramów.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Spotkanie przy bramie św. Honoraty.
  2. Spacer śladami naukowców i innowatorów.
  3. Prezentacja biogramów przez uczniów przy odnalezionych grobach.
  4. Pytania sprawdzające (np. o słynne „proszki z kogutkiem”, o twórców polskiej farmacji, o rolę Aleksandra Gieysztora).

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Aleksander Gieysztor (1916–1999)

LOKALIZACJA: KWATERA 131-6-21

Historyk mediewista o światowej sławie, prezes PAN, dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie. Uczestnik obrad Okrągłego Stołu. Kawaler Orderu Orła Białego.

Józefa Joteyko (1866–1929)

LOKALIZACJA: KWATERA 113-6-9/10

Fizjolog, psycholog i pedagog. Jedna z pierwszych kobiet-profesorów w Europie (wykładała na Sorbonie i w Belgii). Po powrocie do Polski walczyła o nowoczesny system nauczania.

Stefan Bryła (1886–1943)

LOKALIZACJA: KWATERA 57-4-27 (TABLICA)

Inżynier, twórca pierwszego na świecie spawanego mostu drogowego (na rzece Słudwi). Projektant konstrukcji warszawskiego wieżowca Prudential. Rozstrzelany przez Niemców.

Paweł Jasienica (1909–1970)

LOKALIZACJA: ALEJA ZASŁUŻONYCH 38

Właśc. Leon Lech Beynar. Historyk i pisarz, autor słynnych esejów o dziejach Polski („Polska Piastów”, „Polska Jagiellonów”). Prześladowany przez władze PRL za działalność opozycyjną.

Adolf Mateusz Gąsecki (1868–1952)

LOKALIZACJA: KWATERA 113-1-23/24

Farmaceuta, twórca legendarnego leku przeciwbólowego „z kogutkiem” (Migreno-nervosin), znanego na całym świecie. Założyciel nowoczesnej fabryki farmaceutycznej na Mokotowie.

Stanisław Klawe (1877–1955)

LOKALIZACJA: KWATERA 188-3-27/29

Twórca potęgi firmy farmaceutycznej „Mgr Klawe” (późniejsza Polfa Warszawa). Produkował surowice i szczepionki. Jego fabryka była jednym z najnowocześniejszych zakładów w przedwojennej Polsce.

Ludwik Julian Spiess (1872–1956)

LOKALIZACJA: KWATERA 205-1-18/20

Przemysłowiec farmaceutyczny, współtwórca zakładów w Tarchominie (dzisiejsza Polfa Tarchomin). W czasie wojny pomagał ludziom poszukiwanym przez Gestapo, zatrudniając ich w fabryce.

Stefan Szyller (1857–1933)

LOKALIZACJA: KWATERA 157-5-6/7

Wybitny architekt, zwolennik form historycznych. Zaprojektował m.in. gmach Zachęty, bramę Uniwersytetu Warszawskiego, gmach główny Politechniki Warszawskiej i most Poniatowskiego.

Jan Bogusławski (1910–1982)

LOKALIZACJA: KWATERA 39-2-17/18

Architekt, projektant odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie. Twórca wielu projektów wnętrz i mebli, laureat nagród międzynarodowych.

Stanisław Herbst (1907–1973)

LOKALIZACJA: KWATERA 166-6-22

Historyk, varsavianista, badacz dziejów wojskowości. Wieloletni prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego. Legenda Uniwersytetu Warszawskiego.

Stanisław Krauze (1902–1977)

LOKALIZACJA: KWATERA 141-2-12

Farmaceuta, twórca polskiej szkoły bromatologii (nauki o żywności). Ekspert WHO, badał skład i jakość żywności, walczył o bezpieczeństwo zdrowotne konsumentów.

Stefan Zbigniew Różycki (1906–1988)

LOKALIZACJA: KWATERA 15-2-12-15

Geolog, polarnik. Uczestnik pierwszej polskiej wyprawy na Spitsbergen (1934). Twórca pionierskiego atlasu geologicznego Warszawy.

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Korzystając z różnych źródeł, wyszukaj nazwiska naukowców wykształconych za granicą, którzy po 1918 roku wrócili do Polski, aby budować zręby polskiej nauki. Sprawdź, czy w okresie międzywojennym kobiety mogły łatwo zdobywać tytuły profesorskie.