Działaczki społeczne
– 13 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Pogłębienie wiedzy na temat tego w co angażowały się kobiety w XIX i XX wieku i zapoznanie się z ich sytuacją społeczną w Polsce.
CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne.
Scenariusz lekcji w PDF
Działaczki społeczne
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII
CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, podstawki pod karty pracy, długopisy/ołówki.
SŁOWA KLUCZOWE:
Uniwersytet Latający, działaczki, posłanki, senatorki, Pierwiosnek.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie sylwetek polskich działaczek społecznych pochowanych na Starych Powązkach.
Cele szczegółowe:
- Pogłębienie wiedzy na temat aktywności społecznej kobiet w XIX i XX wieku.
- Zapoznanie się z sytuacją społeczną kobiet w Polsce na przestrzeni wieków.
- Poznanie historii edukacji kobiet (m.in. Uniwersytet Latający).
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE (PRZYGOTOWANIE)
Tydzień przed wyjściem klasa dzielona jest na grupy. Każda grupa przygotowuje życiorys jednej z działaczek wraz z ciekawostkami na wskazany temat (np. Uniwersytet Latający, pierwsze posłanki, tajne nauczanie).
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
- Wejście na cmentarz i przypomnienie zasad zachowania.
- Odwiedziny grobu Jadwigi Szczawińskiej-Dawidowej – prezentacja grupy na temat Uniwersytetu Latającego.
- Przejście do grobu Jadwigi Dziubińskiej – omówienie roli kobiet w parlamencie (pierwsze posłanki).
- Wizyta u Cecylii Plater-Zyberk – historia edukacji dziewcząt i szkoły na ul. Pięknej.
- Grób Izabeli Jarugi-Nowackiej – współczesna walka o prawa kobiet i równouprawnienie.
- Odwiedziny u Stefanii Sempołowskiej – walka o prawa dziecka i więźniów politycznych.
- Zakończenie przy grobie Pauliny Krakowowej – omówienie działalności wydawniczej („Pierwiosnek”).
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Jadwiga Szczawińska-Dawidowa (1864–1910)
LOKALIZACJA: KWATERA 252-5-19
Działaczka oświatowa, założycielka Uniwersytetu Latającego – tajnej uczelni wyższej dla kobiet w zaborze rosyjskim (studiowała tam m.in. Maria Skłodowska-Curie). Walczyła o równy dostęp do edukacji.
Jadwiga Dziubińska (1874–1937)
LOKALIZACJA: KWATERA 40-6-19/20
Działaczka ruchu ludowego i oświatowego. Jedna z pierwszych kobiet-posłanek na Sejm Ustawodawczy (1919). Zakładała nowatorskie szkoły rolnicze dla młodzieży wiejskiej (m.in. w Pszczelinie).
Cecylia Plater-Zyberk (1853–1920)
LOKALIZACJA: KWATERA 41-5-4/6
Pedagog i działaczka katolicka. Założyła słynną szkołę gospodarstwa dla dziewcząt w Chyliczkach oraz szkołę rękodzielniczą w Warszawie (dziś liceum jej imienia przy ul. Pięknej). Dbała o wykształcenie zawodowe kobiet.
Izabela Jaruga-Nowacka (1950–2010)
LOKALIZACJA: KWATERA 176-5-5
Polityczka lewicy, wicepremier, działaczka na rzecz praw kobiet i równouprawnienia. Walczyła z dyskryminacją i wykluczeniem społecznym. Zginęła w katastrofie smoleńskiej.
Stefania Sempołowska (1869–1944)
LOKALIZACJA: KWATERA 180-6-7/8
Nauczycielka, publicystka, bojowniczka o prawa dziecka. Opiekowała się więźniami politycznymi (sama była więziona w Cytadeli). Autorka wielu książek dla dzieci i młodzieży.
Paulina Krakowowa (1813–1882)
LOKALIZACJA: KWATERA 156-5-8
Pisarka, redaktorka, twórczyni „Pierwiosnka” – pierwszego w Polsce pisma dla dzieci. Prowadziła znaną pensję dla dziewcząt. W czasie powstania styczniowego organizowała pomoc dla rodzin poległych i uwięzionych.
PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)
Uczniowie w grupach przygotowują życiorys wylosowanej działaczki wraz z ciekawostkami (np. o X Pawilonie Cytadeli dla S. Sempołowskiej czy o pierwszych wyborach kobiet dla J. Dziubińskiej). Na cmentarzu grupy prezentują swoje postaci pozostałym uczniom, którzy uzupełniają karty pracy.