Działaczki społeczne

– 13 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Pogłębienie wiedzy na temat tego w co angażowały się kobiety w XIX i XX wieku i zapoznanie się z ich sytuacją społeczną w Polsce.

CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne.

Scenariusz lekcji w PDF


Działaczki społeczne

Autor: Marta Gawryluk

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII

CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, podstawki pod karty pracy, długopisy/ołówki.

SŁOWA KLUCZOWE:
Uniwersytet Latający, działaczki, posłanki, senatorki, Pierwiosnek.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie sylwetek polskich działaczek społecznych pochowanych na Starych Powązkach.

Cele szczegółowe:

  • Pogłębienie wiedzy na temat aktywności społecznej kobiet w XIX i XX wieku.
  • Zapoznanie się z sytuacją społeczną kobiet w Polsce na przestrzeni wieków.
  • Poznanie historii edukacji kobiet (m.in. Uniwersytet Latający).

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE (PRZYGOTOWANIE)

Tydzień przed wyjściem klasa dzielona jest na grupy. Każda grupa przygotowuje życiorys jednej z działaczek wraz z ciekawostkami na wskazany temat (np. Uniwersytet Latający, pierwsze posłanki, tajne nauczanie).

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wejście na cmentarz i przypomnienie zasad zachowania.
  2. Odwiedziny grobu Jadwigi Szczawińskiej-Dawidowej – prezentacja grupy na temat Uniwersytetu Latającego.
  3. Przejście do grobu Jadwigi Dziubińskiej – omówienie roli kobiet w parlamencie (pierwsze posłanki).
  4. Wizyta u Cecylii Plater-Zyberk – historia edukacji dziewcząt i szkoły na ul. Pięknej.
  5. Grób Izabeli Jarugi-Nowackiej – współczesna walka o prawa kobiet i równouprawnienie.
  6. Odwiedziny u Stefanii Sempołowskiej – walka o prawa dziecka i więźniów politycznych.
  7. Zakończenie przy grobie Pauliny Krakowowej – omówienie działalności wydawniczej („Pierwiosnek”).

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Jadwiga Szczawińska-Dawidowa (1864–1910)

LOKALIZACJA: KWATERA 252-5-19

Działaczka oświatowa, założycielka Uniwersytetu Latającego – tajnej uczelni wyższej dla kobiet w zaborze rosyjskim (studiowała tam m.in. Maria Skłodowska-Curie). Walczyła o równy dostęp do edukacji.

Jadwiga Dziubińska (1874–1937)

LOKALIZACJA: KWATERA 40-6-19/20

Działaczka ruchu ludowego i oświatowego. Jedna z pierwszych kobiet-posłanek na Sejm Ustawodawczy (1919). Zakładała nowatorskie szkoły rolnicze dla młodzieży wiejskiej (m.in. w Pszczelinie).

Cecylia Plater-Zyberk (1853–1920)

LOKALIZACJA: KWATERA 41-5-4/6

Pedagog i działaczka katolicka. Założyła słynną szkołę gospodarstwa dla dziewcząt w Chyliczkach oraz szkołę rękodzielniczą w Warszawie (dziś liceum jej imienia przy ul. Pięknej). Dbała o wykształcenie zawodowe kobiet.

Izabela Jaruga-Nowacka (1950–2010)

LOKALIZACJA: KWATERA 176-5-5

Polityczka lewicy, wicepremier, działaczka na rzecz praw kobiet i równouprawnienia. Walczyła z dyskryminacją i wykluczeniem społecznym. Zginęła w katastrofie smoleńskiej.

Stefania Sempołowska (1869–1944)

LOKALIZACJA: KWATERA 180-6-7/8

Nauczycielka, publicystka, bojowniczka o prawa dziecka. Opiekowała się więźniami politycznymi (sama była więziona w Cytadeli). Autorka wielu książek dla dzieci i młodzieży.

Paulina Krakowowa (1813–1882)

LOKALIZACJA: KWATERA 156-5-8

Pisarka, redaktorka, twórczyni „Pierwiosnka” – pierwszego w Polsce pisma dla dzieci. Prowadziła znaną pensję dla dziewcząt. W czasie powstania styczniowego organizowała pomoc dla rodzin poległych i uwięzionych.

PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ (ZADANIE)

Uczniowie w grupach przygotowują życiorys wylosowanej działaczki wraz z ciekawostkami (np. o X Pawilonie Cytadeli dla S. Sempołowskiej czy o pierwszych wyborach kobiet dla J. Dziubińskiej). Na cmentarzu grupy prezentują swoje postaci pozostałym uczniom, którzy uzupełniają karty pracy.