Pierwsze Polskie Lekarki
– 30 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Przybliżenie historii kobiet,
pionierek w zawodzie lekarza
CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza
Scenariusz lekcji w PDF
Pierwsze Polskie Lekarki
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie szkoły podstawowej z klas VII-VIII i I-II klas szkół ponadpodstawowych
METODY I FORMY PRACY:
Pogadanka, rozmowa, opowieść o postaciach pochowanych na Powązkach, spacer edukacyjny.
SŁOWA KLUCZOWE:
Medycyna, lekarki, kariera, emancypacja, pionierki.
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie historii kobiet, pionierek w zawodzie lekarza, pochowanych na Starych Powązkach.
Cele szczegółowe:
- Prezentacja postaci kobiet związanych z medycyną i ich pionierskiej roli.
- Pokazanie trudności i różnych dróg, którymi dążyły do celu, jakim było zajmowanie się zawodami medycznymi (konieczność studiowania za granicą, walka o nostryfikację dyplomów).
- Zrozumienie tła historycznego i społecznego przełomu XIX i XX wieku w kontekście praw kobiet.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: WSTĘP
Omówienie sytuacji kobiet w medycynie na przestrzeni wieków – od tradycyjnej roli „baby położniczej” po pierwsze wyjątki w XVII/XVIII wieku (Magdalena Bendzisławska, Regina Pilsztynowa). Przedstawienie walki kobiet w XIX wieku o dostęp do studiów medycznych i prawa wykonywania zawodu, co zmusiło pionierki do emigracji na uczelnie zagraniczne (Zurych, Paryż, Genewa).
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
Odwiedziny grobów pierwszych polskich lekarek, które przełamywały bariery społeczne i prawne, by móc leczyć.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Anna Tomaszewicz-Dobrska (1854–1918)
LOKALIZACJA: KWATERA 178-5-28/29
Pierwsza kobieta z dyplomem lekarskim praktykująca na ziemiach polskich. Studia ukończyła w Zurychu. Musiała walczyć o nostryfikację dyplomu w Petersburgu (zdobyła ją dzięki pracy w haremie sułtana). Pionierka cesarskiego cięcia w Warszawie i higieny w położnictwie.
Justyna Budzińska-Tylicka (1867–1936)
LOKALIZACJA: KWATERA 183-6-2
Lekarka, działaczka feministyczna i społeczna. Walczyła o prawa wyborcze kobiet. Założyła Zrzeszenie Lekarek Polskich. Propagowała higienę, zdrowy styl życia i świadome macierzyństwo (współpracowała z Boyem-Żeleńskim).
Teodora Krajewska (1854–1935)
LOKALIZACJA: KWATERA 175-2-2
Lekarka i nauczycielka. Ponieważ w Polsce nie uznano jej dyplomu z Genewy, wyjechała do Bośni i Hercegowiny. Jako urzędniczka Austro-Węgier leczyła muzułmanki, walczyła z epidemiami cholery i ospy. Nazywana „Doktoricą z Polski”.
Bronisława Dłuska (1865–1939)
LOKALIZACJA: KWATERA 164-3-20/21
Starsza siostra Marii Skłodowskiej-Curie, pierwsza dyrektor Instytutu Radowego. Ukończyła medycynę w Paryżu. Wspólnie z mężem stworzyła sanatorium przeciwgruźlicze w Zakopanem. Działaczka społeczna i niepodległościowa.
Teresa Ciszkiewiczowa (1848–1921)
LOKALIZACJA: KWATERA 28 WPROST 2-9
Lekarka, uczestniczka Powstania Styczniowego (jako 15-latka). Studiowała w Bernie. W Warszawie prowadziła praktykę ginekologiczną, choć oficjalnie nie nostryfikowała dyplomu w języku rosyjskim. Działaczka Ligi Kobiet.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Wyszukaj informacje o Reginie Pilsztynowej – XVIII-wiecznej okulistce i podróżniczce. Czym różniła się jej droga zawodowa od drogi lekarek z XIX wieku, takich jak Anna Tomaszewicz-Dobrska?