Towarzyszki broni

– 12 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Pogłębienie wiedzy historycznej o wojskowych organizacjach kobiecych i działalności wojskowej kobiet w XIX i XX wieku.

CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne oraz dodatkowo projekcja filmu.

Scenariusz lekcji w PDF


Towarzyszki broni

Autor: Marta Gawryluk

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII

CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne + projekcja filmu

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, telefony z dostępem do internetu, materiały do losowania (biogramy).

SŁOWA KLUCZOWE:
Żołnierki, Wojsko Polskie, Ochotnicza Legia Kobiet (OLK), Przysposobienie Wojskowe Kobiet (PWK).

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie sylwetek żołnierek, zwłaszcza tych, które zostały pochowane na Starych Powązkach.

Cele szczegółowe:

  • Pogłębienie wiedzy historycznej o wojskowych organizacjach kobiecych.
  • Poznanie działalności wojskowej kobiet w XIX i XX wieku (m.in. Emilia Plater, kobiety w Legionach, AK).
  • Kształtowanie szacunku dla kobiet walczących o niepodległość.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Wprowadzenie do tematu kobiet-żołnierek (dyskusja, przywołanie postacie Emilii Plater).
  2. Losowanie kartek z krótkimi informacjami o walczących kobietach (materiał do pracy domowej).
  3. Wyjaśnienie pojęć: Ochotnicza Legia Kobiet (OLK), Przysposobienie Wojskowe Kobiet (PWK).

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wizyta przy grobie Julii Piwońskiej – omówienie udziału kobiet w wojnie 1920 r. i Powstaniu Warszawskim.
  2. Przejście do grobu Zofii Franio – historia Kobiecych Patroli Minerskich i akcji „Wieniec”.
  3. Grób Jadwigi Podgórskiej – rola kobiet w produkcji materiałów wybuchowych i służbie sanitarnej.
  4. Symboliczna mogiła Stefanii Kudelskiej – omówienie pracy w wywiadzie i służby publicznej (posłanka, senatorka).
  5. Wizyta u Aleksandry Piłsudskiej – działalność w PPS, Legionach i POW.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Julia Halina Piwońska (1898–1974)

LOKALIZACJA: KWATERA 155b (POD MUREM)-1, 2-3

Żołnierka POW i Ochotniczej Legii Kobiet. Walczyła o Lwów i Wilno oraz w wojnie 1920 r. W czasie II wojny w AK, brała udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy.

Zofia Franio (1899–1978)

LOKALIZACJA: KWATERA 150-4-31

Lekarka, dowódca Kobiecych Patroli Minerskich. Brała udział w akcji dywersyjnej „Wieniec”. W Powstaniu Warszawskim jej oddział zdobywał gmach PAST-y. Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata.

Aleksandra Piłsudska (1882–1963)

LOKALIZACJA: KWATERA 6-5-29

Działaczka niepodległościowa, żona Marszałka Józefa Piłsudskiego. Służyła w wywiadzie I Brygady Legionów, przewoziła broń i amunicję (często ukrytą pod ubraniem). Działaczka społeczna.

Stefania Kudelska (1890–1944)

LOKALIZACJA: KWATERA 329 (GRÓB SYMBOLICZNY)

Współzałożycielka Przysposobienia Wojskowego Kobiet (PWK). Oficer wywiadu, posłanka i senatorka II RP. Zginęła w Powstaniu Warszawskim podczas bombardowania. 4-krotnie odznaczona Krzyżem Walecznych.

Jadwiga Podgórska (1885–1948)

LOKALIZACJA: KWATERA 241-4-11

Chemiczka. Jako nastolatka wytwarzała materiały wybuchowe dla konspiracji. Służyła jako sanitariuszka w I wojnie światowej i w obronie Lwowa. Więziona przez Niemców za pomoc podziemiu.

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Przygotuj hipotetyczny wywiad z bohaterką, którą wylosowałeś/aś na zajęciach (np. Maria Wittek, Elżbieta Zawacka, Krystyna Skarbek). Wywiad powinien składać się z pięciu pytań i odpowiedzi opartych na faktach z jej życia.