Towarzyszki broni
– 12 –
CEL OGÓLNY ZAJĘĆ
Pogłębienie wiedzy historycznej o wojskowych organizacjach kobiecych i działalności wojskowej kobiet w XIX i XX wieku.
CZAS TRWANIA
2 godziny lekcyjne oraz dodatkowo projekcja filmu.
Scenariusz lekcji w PDF
Towarzyszki broni
ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczennice i uczniowie szkoły podstawowej klas VII oraz VIII
CZAS TRWANIA:
2 godziny lekcyjne + projekcja filmu
ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Karty pracy, telefony z dostępem do internetu, materiały do losowania (biogramy).
SŁOWA KLUCZOWE:
Żołnierki, Wojsko Polskie, Ochotnicza Legia Kobiet (OLK), Przysposobienie Wojskowe Kobiet (PWK).
CELE I METODYKA ZAJĘĆ
Cel ogólny: Przybliżenie sylwetek żołnierek, zwłaszcza tych, które zostały pochowane na Starych Powązkach.
Cele szczegółowe:
- Pogłębienie wiedzy historycznej o wojskowych organizacjach kobiecych.
- Poznanie działalności wojskowej kobiet w XIX i XX wieku (m.in. Emilia Plater, kobiety w Legionach, AK).
- Kształtowanie szacunku dla kobiet walczących o niepodległość.
PRZEBIEG ZAJĘĆ
CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE
- Wprowadzenie do tematu kobiet-żołnierek (dyskusja, przywołanie postacie Emilii Plater).
- Losowanie kartek z krótkimi informacjami o walczących kobietach (materiał do pracy domowej).
- Wyjaśnienie pojęć: Ochotnicza Legia Kobiet (OLK), Przysposobienie Wojskowe Kobiet (PWK).
CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU
- Wizyta przy grobie Julii Piwońskiej – omówienie udziału kobiet w wojnie 1920 r. i Powstaniu Warszawskim.
- Przejście do grobu Zofii Franio – historia Kobiecych Patroli Minerskich i akcji „Wieniec”.
- Grób Jadwigi Podgórskiej – rola kobiet w produkcji materiałów wybuchowych i służbie sanitarnej.
- Symboliczna mogiła Stefanii Kudelskiej – omówienie pracy w wywiadzie i służby publicznej (posłanka, senatorka).
- Wizyta u Aleksandry Piłsudskiej – działalność w PPS, Legionach i POW.
POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)
Julia Halina Piwońska (1898–1974)
LOKALIZACJA: KWATERA 155b (POD MUREM)-1, 2-3
Żołnierka POW i Ochotniczej Legii Kobiet. Walczyła o Lwów i Wilno oraz w wojnie 1920 r. W czasie II wojny w AK, brała udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy.
Zofia Franio (1899–1978)
LOKALIZACJA: KWATERA 150-4-31
Lekarka, dowódca Kobiecych Patroli Minerskich. Brała udział w akcji dywersyjnej „Wieniec”. W Powstaniu Warszawskim jej oddział zdobywał gmach PAST-y. Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata.
Aleksandra Piłsudska (1882–1963)
LOKALIZACJA: KWATERA 6-5-29
Działaczka niepodległościowa, żona Marszałka Józefa Piłsudskiego. Służyła w wywiadzie I Brygady Legionów, przewoziła broń i amunicję (często ukrytą pod ubraniem). Działaczka społeczna.
Stefania Kudelska (1890–1944)
LOKALIZACJA: KWATERA 329 (GRÓB SYMBOLICZNY)
Współzałożycielka Przysposobienia Wojskowego Kobiet (PWK). Oficer wywiadu, posłanka i senatorka II RP. Zginęła w Powstaniu Warszawskim podczas bombardowania. 4-krotnie odznaczona Krzyżem Walecznych.
Jadwiga Podgórska (1885–1948)
LOKALIZACJA: KWATERA 241-4-11
Chemiczka. Jako nastolatka wytwarzała materiały wybuchowe dla konspiracji. Służyła jako sanitariuszka w I wojnie światowej i w obronie Lwowa. Więziona przez Niemców za pomoc podziemiu.
PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)
Przygotuj hipotetyczny wywiad z bohaterką, którą wylosowałeś/aś na zajęciach (np. Maria Wittek, Elżbieta Zawacka, Krystyna Skarbek). Wywiad powinien składać się z pięciu pytań i odpowiedzi opartych na faktach z jej życia.