Urbaniści – żeby żyło się wygodniej

– 32 –

CEL OGÓLNY ZAJĘĆ

Przybliżenie (utrwalenie) wiadomości o historii
urbanistyki w Polsce (a szczególnie w Warszawie)
w powiązaniu z osobami pochowanymi
na Cmentarzu Stare Powązki.

CZAS TRWANIA
Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF


Urbaniści – żeby żyło się wygodniej

Autor: Zbigniew Adamów-Bielkowicz (we współpracy z ARCADIS)

ADRESAT ZAJĘĆ:
Uczniowie szkoły podstawowej (klasy VII-VIII) oraz liceum

METODY I FORMY PRACY:
Wykład informacyjny o historii urbanistyki w Europie i w Polsce, spacer po cmentarzu Stare Powązki.

ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:
Biogramy postaci omawianych w trakcie lekcji.

SŁOWA KLUCZOWE:
Urbanistyka, planowanie przestrzenne, architektura, odbudowa Warszawy, Arcadis, Dominik Merlini, Jan Zachwatowicz.

CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie i utrwalenie wiadomości o historii urbanistyki w Polsce (a szczególnie w Warszawie) w powiązaniu z osobami pochowanymi na Cmentarzu Stare Powązki.

Cele szczegółowe:

  • Znajomość historii urbanistyki i projektowania przestrzennego (od praw miejskich po czasy współczesne).
  • Umiejętność wymienienia polskich inżynierów i projektantów mających wpływ na wygląd miast.
  • Znajomość firm historycznych i współczesnych (np. Arcadis) zajmujących się urbanistyką.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE HISTORYCZNE

Omówienie ewolucji planowania miast: od lokacji na prawie magdeburskim i lubeckim, przez rewolucję przemysłową (osiedla fabryczne), aż po nowoczesne planowanie w II RP (plan regionalny Warszawy) i odbudowę stolicy po 1945 roku (Biuro Odbudowy Stolicy). Zwrócenie uwagi na współczesne wyzwania urbanistyki (zrównoważony rozwój, jakość życia) i rolę firm projektowych.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

Odwiedziny grobów architektów i urbanistów, którzy kształtowali przestrzeń polskich miast na przestrzeni wieków.

POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Dominik Merlini (1730–1797)

LOKALIZACJA: KATAKUMBY 184-4

Włoski architekt, nadworny budowniczy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Twórca warszawskich Łazienek Królewskich (w tym Pałacu na Wodzie). Jego styl ewoluował od późnego baroku do klasycyzmu, kształtując architektoniczne oblicze XVIII-wiecznej Warszawy.

Jan Zachwatowicz (1900–1983)

LOKALIZACJA: KWATERA 166-6-25

Architekt, Generalny Konserwator Zabytków. Po II wojnie światowej kierował Wydziałem Architektury Zabytkowej BOS. To dzięki jego determinacji i koncepcji odbudowano Stare Miasto w Warszawie, zamiast pozostawić je jako gruzowisko lub zabudować nowoczesnymi blokami.

Henryk Marconi (1792–1863)

LOKALIZACJA: KWATERA 177 WPROST 5-9/10

Wybitny architekt pochodzenia włoskiego, przedstawiciel klasycyzmu. Projektował kluczowe obiekty użyteczności publicznej w Warszawie, m.in. Hotel Europejski, kościół św. Karola Boromeusza oraz gmach Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego.

Dominik Ludwik Pawlikowski (1879–1952)

LOKALIZACJA: KWATERA 100-4-19

Architekt i urbanista, związany z Siedlcami (zaprojektował dzielnicę Nowe Siedlce). Filantrop, który bezpłatnie projektował szkoły. Po wojnie pracował w Biurze Odbudowy Stolicy przy rekonstrukcji Warszawy.

Julian Ankiewicz (1820–1903)

LOKALIZACJA: KWATERA 11-3-23/24

Architekt, który zdobywał wykształcenie i doświadczenie w praktyce. Kierował pracami przy odbudowie Pałacu Czartoryskich w Puławach oraz projektował zakłady przemysłowe i pałace (m.in. w Ciechanowcu).

PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Znajdź w swojej okolicy miejsce, które Twoim zdaniem jest dobrze zaprojektowane (przyjazne dla mieszkańców) i takie, które jest niefunkcjonalne. Uzasadnij swój wybór, biorąc pod uwagę zasady urbanistyki (komunikacja, zieleń, dostępność usług).