2. My z Napoleonem, Napoleon z nami

Cel ogólny zajęć

Przybliżenie epoki, która ukształtowała postawy Polaków na następnych kilka pokoleń i o której do dziś śpiewamy w hymnie narodowym.

Czas trwania

60 min.

Scenariusz lekcji w PDF

02-my-z-napoleonem-napoleon-z-nami.pdf

My z Napoleonem, Napoleon z nami

Autor: Zbigniew Adamów-Bielkowicz


ADRESAT ZAJĘĆ:

Uczennice i uczniowie klas VII i VIII szkoły podstawowej


CZAS TRWANIA:

60 min


ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:

Biogramy postaci, arkusze krzyżówek do wypełnienia, przybory do pisania.


SŁOWA KLUCZOWE:

Wojsko, Napoleon, generalicja, wojny napoleońskie, legiony.



CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie epoki, która ukształtowała postawy Polaków na następnych kilka pokoleń i o której do dziś śpiewamy w hymnie narodowym.

Cele szczegółowe:

  • Przedstawienie różnych postaci i ich życiorysów.
  • Omówienie zmieniających się postaw polskich uczestników wojen napoleońskich.
  • Poznanie zachowań i decyzji podejmowanych w burzliwych czasach.
  • Zrozumienie alternatyw stojących przed uczestnikami wydarzeń (np. różne drogi do tego samego celu).


PRZEBIEG ZAJĘĆ


WSTĘP (PRZY WEJŚCIU)

  1. Przypomnienie historii cmentarza (powstał w chwili upadku Rzeczpospolitej).
  2. Przypomnienie wiedzy historycznej: upadek Rzeczpospolitej, Legiony we Włoszech, Księstwo Warszawskie, kampania 1812 roku.
  3. Dyskusja o Hymnie Narodowym i Napoleonie.
  4. Rozdanie krzyżówki do wypełniania w trakcie spaceru.

SPACER PO CMENTARZU (PRZYSTANKI)

  1. Jakub Ferdynand Bogusławski: Dyskusja o odwadze i istocie pojedynków dawniej i dziś.
  2. Adam Józewicz: Omówienie służby w elitarnej gwardii cesarskiej i zrywów niepodległościowych.
  3. Cyprian Godebski: Refleksja: czy poeta może być dobrym żołnierzem? Rola oświaty w Legionach.
  4. Tomasz Łubieński: Dylemat: kariera wojskowa czy gospodarcza? Znaczenie bitwy pod Somosierrą.
  5. Ignacy Blumer: Postać niejednoznaczna – od pirata z Karaibów do surowego sędziego lojalnego wobec cara.


POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Jakub Ferdynand Bogusławski (1759–1819)

LOKALIZACJA: TABLICA NA POŁUDNIOWEJ ŚCIANIE KOŚCIOŁA

Legionista, uczestnik walk na San Domingo. Znany z odwagi i dbania o honor – odbył około 60 pojedynków. [cite_start]Bohater powieści „Legiony” Sienkiewicza[cite: 530, 538, 542].

Adam Józewicz (1785–1877)

LOKALIZACJA: KWATERA 181-1-4-5

Powstaniec wielkopolski, żołnierz elitarnego pułku strzelców konnych gwardii. Przeszedł cały szlak bojowy przy Napoleonie (od Hiszpanii po Moskwę). [cite_start]Odznaczony Legią Honorową[cite: 547, 549, 561].

Cyprian Godebski (1765–1809)

Lokalizacja: Kwatera 10-3-30

Żołnierz i poeta. Redaktor „Zabaw przyjemnych i pożytecznych”. Zginął w bitwie pod Raszynem, dowodząc polskimi wojskami. [cite_start]Dziadek rzeźbiarza Cypriana Godebskiego[cite: 564, 571, 574, 576].

Tomasz Łubieński (1784–1870)

Lokalizacja: Aleja Katakumbowa 1-54-55

Współtwórca Konstytucji 3 Maja, członek KEN. Postać wybitna i kontrowersyjna.Bohater spod Somosierry, szwoleżer cesarza. [cite_start]Po wojnach – wybitny przedsiębiorca (dyrektor Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, założyciel fabryk w Żyrardowie)[cite: 578, 586, 597, 599].

Ignacy Blumer (1773–1830)

Lokalizacja: Kwatera 23-1-7

Postać barwna: walczył na San Domingo, zajmował się korsarstwem na Karaibach. [cite_start]W Królestwie Polskim generał lojalny wobec cara, zginął w Noc Listopadową[cite: 601, 607, 611, 616].



MATERIAŁY DODATKOWE (KRZYŻÓWKA)

Pytania do krzyżówki dla uczniów:

  • Wysoki stopień wojskowy (dosłużył się go m.in. I. Blumer).
  • Miejsce bitwy, w której zginął Cyprian Godebski.
  • W dniu wybuchu tego powstania zginął Ignacy Blumer.
  • Drugi człon nazwy karaibskiej wyspy, na którą trafili polscy legioniści.
  • Część Polski, gdzie w 1806 r. rozpoczęto formowanie polskich oddziałów.
  • Nazwa polskich oddziałów walczących wraz z armią francuską.
  • Człowiek, który zajmuje się napadaniem statków (zajmował się tym I. Blumer).
  • Budynek w Warszawie, pod którym zginął Blumer w 1830 r.


PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Uczniowie samodzielnie lub w grupach sprawdzają, co robili po 1815 roku wybrani polscy wojskowi (np. Dezydery Chłapowski, Józef Zajączek) lub analizują przebieg służby w różnych armiach (np. ks. Józef Poniatowski).