6. Z ziemi obcej do Polski – od Merliniego do Kawai Hiroyuki

Cel ogólny zajęć

Przybliżenie wiadomości o cudzoziemcach osiadłych w Warszawie i Polakach o cudzoziemskich korzeniach w powiązaniu z osobami pochowanymi na cmentarzu Stare Powązki.

Czas trwania

Godzina lekcyjna w szkole – przygotowanie oraz spacer po Powązkach – 2 godziny lekcyjne (1,5 h) na terenie cmentarza

Scenariusz lekcji w PDF

06-z-ziemi-obcej-do-polski.pdf

Z ziemi obcej do Polski – od Merliniego do Kawai Hiroyuki

Autor: Małgorzata Langier


ADRESAT ZAJĘĆ:

Uczennice i uczniowie klas VII i VIII szkoły podstawowej oraz liceum ogólnokształcącego


CZAS TRWANIA:

1 godz. w szkole + 2 godz. na cmentarzu


ŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:

Karty z ilustracjami postaci, platformy internetowe (np. historiaposzukaj.pl, edukator.pl, szkolnictwo.pl).


SŁOWA KLUCZOWE:

Cudzoziemcy, ciekawość, lepszy byt, handel, rozwój gospodarczy.



CELE I METODYKA ZAJĘĆ

Cel ogólny: Przybliżenie wiadomości o cudzoziemcach osiadłych w Warszawie i Polakach o cudzoziemskich korzeniach w powiązaniu z osobami pochowanymi na cmentarzu Stare Powązki.

Cele szczegółowe:

  • Znajomość przyczyn osiedlania się cudzoziemców w Polsce i Warszawie.
  • Umiejętność wymienienia kilku cudzoziemców osiadłych w Warszawie i ich osiągnięć.
  • Umiejętność wskazania miejsca pochówku osób pochodzących z innych krajów.
  • Sprawne posługiwanie się planem cmentarza.


PRZEBIEG ZAJĘĆ


CZĘŚĆ I: PRACA W SZKOLE

  1. Prelekcja wprowadzająca: dlaczego ludzie od wieków wędrowali (handel, nauka, Grand Tour, poprawa bytu).
  2. Rozmowa sprawdzająca wiedzę o cudzoziemcach w Warszawie.
  3. Przygotowanie do wyjścia: zapoznanie z planem cmentarza, podział na grupy i przydzielenie biogramów.
  4. Rozdanie krzyżówki do wypełniania w trakcie spaceru.

CZĘŚĆ II: SPACER PO CMENTARZU

  1. Wejście bramą św. Honoraty i przypomnienie zasad. Dyskusja o odwadze i istocie pojedynków dawniej i dziś.
  2. Spacer śladami cudzoziemców, którzy wybrali Polskę na miejsce zamieszkania. Omówienie służby w elitarnej gwardii cesarskiej i zrywów niepodległościowych.
  3. Prezentacja biogramów przez uczniów przy grobach. Refleksja: czy poeta może być dobrym żołnierzem? Rola oświaty w Legionach.
  4. Pytania podsumowujące (m.in. odszukanie mogiły żołnierzy francuskich w kwaterze U). Dylemat: kariera wojskowa czy gospodarcza? Znaczenie bitwy pod Somosierrą.
  5. Ignacy Blumer: Postać niejednoznaczna – od pirata z Karaibów do surowego sędziego lojalnego wobec cara.


POSTACI ZWIĄZANE Z TEMATEM (BIOGRAMY)

Dominik Merlini (1730–1797)

LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA 184-4

Włoch, architekt królewski Stanisława Augusta. Autor przebudowy Zamku Królewskiego, Pałacu na Wyspie w Łazienkach oraz projektant katakumb na Powązkach.

Mikołaj Chopin (1771–1844)

LOKALIZACJA: KWATERA 9-4-8

Francuz, nauczyciel języka francuskiego w Liceum Warszawskim. Ojciec Fryderyka Chopina. Przyjechał do Polski jako nastolatek i pozostał tu na zawsze.

Wojciech Żywny (1756–1842)

LOKALIZACJA: KWATERA 12-2-19

Czech, muzyk i pedagog. Pierwszy i najważniejszy nauczyciel gry na fortepianie małego Fryderyka Chopina. Zrezygnował z nauczania, gdy uznał, że uczeń przerósł mistrza.

Henrietta Zofia Lullier (1716–1802)

LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA 130-7

Francuzka, przyjaciółka króla Stanisława Augusta zwana „kabalarką”. Jej dom był miejscem poufnych narad politycznych i spotkań towarzyskich króla.

Hiroyuki Kawai (1883–1933)

LOKALIZACJA: KWATERA 191-5-5/6

Japończyk, dyplomata, poseł nadzwyczajny Japonii w Polsce. Przed śmiercią przyjął chrzest (imię Franciszek) pod wpływem o. Maksymiliana Kolbego.

Antoni Sacchetti (1790–1870)

LOKALIZACJA: KWATERA 181-4-14

Włoch, malarz i dekorator teatralny. Mistrz perspektywy, twórca dekoracji do premiery „Halki”. Przyczynił się do rozwoju opery w Warszawie.

Julian Fraget (1841–1906)

LOKALIZACJA: KWATERA 159-6-9/10

Przemysłowiec o francuskich korzeniach. Rozwinął fabrykę wyrobów platerowanych. Sztućce „Frageta” były synonimem luksusu i jakości w całej Europie.

Henryk Maria Fukier (1888–1959)

LOKALIZACJA: ALEJA KATAKUMBOWA 76/77

Potomek rodu Fuggerów z Niemiec. Ostatni właściciel słynnej winiarni na Rynku Starego Miasta. Ofiarodawca dzieł sztuki na Wawel.



PRACA DOMOWA (PROPOZYCJA)

Korzystając z różnych źródeł, wyszukaj nazwiska innych cudzoziemców, którzy osiedlili się w Warszawie (minimum trzy nazwiska, o których nie było mowy na lekcji) i sprawdź, czy spoczywają na Powązkach.